stress en angst

Waarom knuffelen zo belangrijk is: wat liefdevolle aanraking doet bij stress en somberheid

Er zijn van die dagen waarop je merkt dat je vooral vanuit je hoofd leeft. Je denkt veel, piekert nog wat na over een gesprek van eerder die dag en probeert ondertussen alles draaiende te houden. Van buiten ziet niemand iets bijzonders, maar van binnen voel je dat je moe bent. Niet alleen lichamelijk, ook ergens dieper, alsof je al een hele tijd boven je macht aan het roeien bent.

Juist op zulke momenten kan iets heel eenvoudigs veel betekenen. Een arm om je heen. Een hand op je schouder. Een lange knuffel van iemand bij wie je je veilig voelt. Soms merk je pas hoe gespannen je eigenlijk was, wanneer je lichaam eindelijk even mag ontspannen.

Ik zie het bij veel vrouwen die bij mij komen. Ze nemen verantwoordelijkheid en zorgen goed voor anderen. Tegelijkertijd voelen ze zich regelmatig leeg, overprikkeld of afgesneden van zichzelf. Ze verlangen naar rust, maar weten niet goed hoe ze die kunnen vinden. Dan blijkt een aandachtige aanraking soms iets wakker te maken wat lange tijd op de achtergrond is geraakt: het gevoel dat je er niet alleen voor staat, dat je het niet alleen hoeft te dragen. 

Waarom hebben mensen behoefte aan aanraking?

We ervaren al vroeg in ons leven hoe belangrijk aanraking is. Een baby die wordt vastgehouden, een kind dat wordt getroost na een val of een arm om je heen wanneer je verdrietig bent. Het zijn ervaringen die ons laten voelen dat we veilig zijn en erbij horen.

Dat verlangen naar verbinding verdwijnt niet wanneer we volwassen worden. Toch raken veel mensen onderweg een beetje verwijderd van die behoefte. We leren zelfstandig te zijn, verantwoordelijkheid te dragen en door te gaan. Zeker wanneer je gevoelig bent en veel oog hebt voor anderen, kan het gebeuren dat je vooral degene wordt die geeft. Ontvangen voelt dan soms onwennig.

Misschien ken je het wel. Je staat altijd klaar voor een ander, maar je staat nauwelijks stil bij je eigen behoefte aan warmte, nabijheid en steun. Waarschijnlijk verlangt je lichaam meer naar dan je zelf beseft. Dat verlangen is heel menselijk. We zijn gemaakt voor verbinding.

Wat gebeurt er in je lichaam als je knuffelt?

Wanneer je liefdevol wordt aangeraakt, maakt je lichaam oxytocine aan. Dit hormoon wordt ook wel het knuffelhormoon genoemd. Het helpt je zenuwstelsel om tot rust te komen en zorgt ervoor dat stresshormonen zoals cortisol en adrenaline kunnen afnemen.

Veel mensen merken dat hun adem rustiger wordt en dat hun spieren wat zachter worden. Hun hoofd blijft niet meer zo doordraaien en er ontstaat meer ruimte om te voelen wat er werkelijk speelt.

Onderzoek laat zien dat liefdevolle aanraking een positieve invloed heeft op stress en gevoelens van eenzaamheid. Ook ons immuunsysteem lijkt er baat bij te hebben. Toch denk ik dat de grootste betekenis van aanraking ergens anders ligt. Ze herinnert ons eraan dat we het leven niet helemaal alleen hoeven te dragen.

Misschien herken je het wel. Je bent gespannen en vol in gedachten. Iemand slaat een arm om je heen en ineens voel je een diepe zucht opkomen, alsof je lichaam zich opeens beseft dat het veilig is en dat je niet voortdurend alert hoeft te zijn.

Kan knuffelen stress verminderen?

Wanneer je lange tijd onder spanning staat, raakt je lichaam gewend aan waakzaamheid. Je blijft nadenken, analyseren en proberen grip te houden. Je kent het wel, het gevoel een wandelend hoofd te zijn. Je hoofd maakt overuren, terwijl je nauwelijks nog kan voelen wat er in je lichaam gebeurt.

Een knuffel haalt de problemen niet weg. Wel kan liefdevolle aanraking je zenuwstelsel helpen om weer even uit de overlevingsstand te komen. Daardoor ontstaat er meer rust. Je adem wordt dieper, je spieren ontspannen en je aandacht zakt weer wat meer naar beneden.

Ik denk dat veel mensen heel erg naar verlangen naar een moment dat ze even niet sterk hoeven te zijn, naar zachtheid en het gevoel te mogen landen in zichzelf.

Helpt oxytocine bij angst en somberheid?

Oxytocine speelt een belangrijke rol bij gevoelens van vertrouwen, verbondenheid en veiligheid. Daardoor kan liefdevolle aanraking helpend zijn wanneer je veel stress ervaart of je somber voelt.

Dat betekent niet dat een depressie verdwijnt door vaker te knuffelen. Zo eenvoudig zit het leven niet in elkaar. Depressieve klachten hebben vaak diepere lagen en vragen om aandacht en tijd.

Toch zie ik in mijn praktijk hoe belangrijk een veilige aanraking kan zijn. Veel mensen die bij mij komen hebben al veel gelezen, gepraat en nagedacht. Ze begrijpen hun klachten vaak heel goed. Hun hoofd weet veel, maar hun lichaam staat nog steeds gespannen. Op het moment dat hun lichaam voorzichtig weer mag ervaren hoe het is om zich veilig te voelen, ontstaat er vaak iets van ontspanning en verbinding.

Waarom is aanraking zo belangrijk voor kinderen?

Kinderen leren via aanraking wie ze zijn en waar hun grenzen liggen. Een knuffel na een moeilijke dag, samen stoeien, een kus voor het slapengaan of een arm om hun schouders wanneer ze verdrietig zijn, het zijn allemaal ervaringen die bijdragen aan een gevoel van veiligheid.

Ook oudere kinderen en pubers hebben behoefte aan lichamelijk contact, al laten ze dat soms minder duidelijk zien. Een schouderklopje, even naast elkaar zitten op de bank of een hand op hun rug kan al genoeg zijn om te laten voelen dat je er voor hen bent.

Aanraking helpt kinderen om te groeien in vertrouwen, verbinding en eigenwaarde. Dat zijn geschenken waar ze hun hele leven iets aan hebben.

Wat als je weinig lichamelijk contact hebt?

Niet iedereen heeft een partner of kinderen om zich heen. Misschien woon je alleen, ben je gescheiden of ben je er zo aan gewend geraakt om sterk te zijn dat je nauwelijks nog merkt hoeveel behoefte je hebt aan nabijheid.

Ik zie regelmatig mensen die zeggen dat ze zich prima redden, terwijl hun lichaam ondertussen een ander verhaal vertelt. Ze zijn moe, gespannen en verlangen naar rust, maar vinden het lastig om hulp te vragen of iets te ontvangen. Vaak zijn ze al jarenlang degene die voor anderen zorgt.

Juist dan kan aandachtige aanraking iets diep menselijks raken. Je lichaam mag opnieuw ervaren hoe het is om steun te ontvangen en even niet alles alleen te hoeven dragen. Dat kan een gevoel van thuiskomen geven, een diepe zucht of simpelweg het besef dat je zachter mag worden voor jezelf.

Hoe kun je meer aanraking in je dagelijks leven brengen?

Vaak zijn het de kleine dingen die verschil maken. Een langere knuffel met je partner. Je kind even door zijn haren strijken. Elkaars hand vasthouden tijdens een wandeling. Samen op de bank zitten zonder afleiding van telefoons of televisie.

Ook een voetmassage, een hand op iemands rug of een warme omhelzing wanneer woorden tekortschieten kunnen veel betekenen. Je hoeft er niets ingewikkelds van te maken. Aandachtige aanraking zit vaak verborgen in de kleine momenten van alledag.

Wanneer kan massage helpen bij stress en overprikkeling?

Tijdens mijn eigen depressieve periodes ontdekte ik dat begrijpen alleen mij niet verder bracht. Ik kon eindeloos nadenken over wat er met me aan de hand was, maar mijn lichaam bleef gespannen. Pas toen mijn lichaam mee mocht doen in het herstelproces, begon er langzaam iets te veranderen. Er kwam meer rust, meer ruimte en uiteindelijk ook meer levenslust.

Dat is de reden waarom ik lichaamsgericht therapeut ben geworden. Ik heb ervaren hoe belangrijk het is om niet alleen te begrijpen wat er speelt, maar ook weer te voelen wat je lichaam nodig heeft.

In mijn praktijk ontmoet ik vrouwen die zichzelf onderweg een beetje zijn kwijtgeraakt. Ze zijn moe van het piekeren, verlangen naar rust en willen weer meer verbinding voelen met zichzelf. Via aandachtige aanraking en lichaamsgerichte begeleiding ontstaat er stap voor stap meer ruimte om te ontspannen en te voelen wat er werkelijk leeft.

Terug naar jezelf

Misschien herken je jezelf in dit verhaal. Je bent er voor anderen, je denkt veel en je probeert alles zo goed mogelijk te doen. Ondertussen voel je dat je lichaam verlangt naar rust en dat je jezelf ergens onderweg een beetje bent kwijtgeraakt.

Tijdens een kennismakingssessie Landen in je lijf onderzoeken we samen hoe jouw lichaam spanning vasthoudt en wat het nodig heeft om weer meer rust en verbinding te ervaren. Je hoeft daarvoor niets op te lossen en je hoeft ook niet precies te weten wat er aan de hand is.

Soms begint herstel verrassend eenvoudig. Met een diepe zucht, schouders die zachter worden en het besef dat je niet alles alleen hoeft te dragen.

Je bent van harte welkom. Klik hier voor meer informatie!

Wil je elke maand mijn tips en verhalen ontvangen?

Schrijf je in voor mijn Tesoro Thuis Brieven

Je hebt je met succes ingeschreven!

Delen
Gepubliceerd door:
Madeleine Verhoeven

Recente artikelen

Onderdrukte boosheid en depressie: wat gebeurt er als boosheid geen ruimte krijgt?

Heb je moeite met boos worden en richt je je frustratie vooral op jezelf? Onderdrukte…

6 uur geleden

Altijd koude voeten? Wat je lichaam je misschien probeert te vertellen

Als je altijd last hebt van koude voeten, kan het handig zijn om eens te…

1 week geleden

Wat doe je met emotionele pijn?

Onderdrukte emoties kunnen zich uiten in lichamelijke klachten, piekeren en depressieve gevoelens. Lees wat emotionele…

1 week geleden

Vermijding van emoties bij depressie: waarom negeren niet werkt

Veel vrouwen negeren ongemerkt hun emoties, waardoor ze zich depressief gaan voelen. Leer emoties en…

7 maanden geleden

ADHD en depressie bij vrouwen: wat je lijf je wil vertellen

Veel vrouwen met adhd doen hun best om zich aan te passen aan de geldende…

7 maanden geleden