Er was een tijd dat ik niet boos kon worden. Tenminste, niet richting de ander.
Het was er wel, die samentrekking in mijn borst en mijn kaken die zich ongemerkt aanspanden. Het vriendelijke knikken, terwijl van binnen de irritatie opliep, maar ik stopte dat zo snel weg dat het leek alsof het er niet was. Boos worden voelde gevaarlijk. Dus hield ik me in. Ik glimlachte, deed begripvol en vertelde mezelf dat het niet zo belangrijk was. De ander had het vast niet zo bedoeld. Laat maar. Geen gedoe.
Alleen verdween die boosheid daar niet mee.
Wanneer boosheid naar binnen slaat
Meestal voelde ik de boosheid pas later, wanneer ik alleen was. Dan voerde ik in mijn eentje de gesprekken en bedacht ik me wat ik eigenlijk had willen zeggen. Langzaam drong het dan tot me door hoe boos ik eigenlijk was. Die boosheid richtte zich op ander, maar uiteindelijk vooral op mezelf.
Ik was boos omdat ik alweer niets had gezegd. Omdat ik mijn grens had laten overschrijden en daarna vooral begrip had getoond, terwijl ik diep van binnen iets anders nodig had. Ik wilde de ander geen pijn doen, maar ondertussen deed ik mezelf tekort. Wat ík voelde werd steeds minder belangrijk en mijn ruimte steeds kleiner.
Ik denk dat veel mensen dit herkennen. Zeker wanneer je al jong hebt geleerd om conflicten te vermijden, je aan te passen of vooral rekening te houden met anderen. Je wordt er vaak een prettig mens van. Zorgzaam. Begripvol. Iemand die weinig problemen veroorzaakt.
Alleen heeft die houding ook een prijs en die prijs betaalde ik vooral van binnen.
Hoe herken je onderdrukte boosheid?
Toen ik later als lichaamsgericht therapeut ging werken, begon me iets op te vallen. Mensen die hun boosheid moeilijk kunnen voelen, beschrijven zichzelf vaak helemaal niet als boos. Integendeel. Ze zien zichzelf als rustig, vriendelijk en zorgzaam. Ze willen niemand kwetsen en hebben een hekel aan ruzie.
Ondertussen vertelt hun lichaam echter een ander verhaal.
Ik zie gespannen kaken, schouders die voortdurend hoog staan en ademhalingen die nauwelijks tot in de buik komen. Er zijn mensen die veel piekeren, slecht slapen of steeds vermoeider worden. Sommigen hebben last van hoofdpijn, nek- en schouderklachten of een onrust die ze moeilijk kunnen plaatsen.
Het fascinerende is dat het lichaam vaak al iets laat zien, lang voordat je er woorden voor hebt.
Ik moet daarbij denken aan mijn eigen nagelbijten. Jarenlang zag ik dat als een onschuldige gewoonte. Pas veel later ben ik gaan begrijpen dat er onder die kapotgebeten nagels ook iets anders zat. Ingehouden spanning. Ingeslikte boosheid. Energie die geen uitweg had gevonden.
Ons lichaam vergeet niet zo snel.
Wat doet onderdrukte boosheid met je lichaam?
Boosheid heeft niet zo'n goede naam. Veel mensen denken bij boosheid aan schreeuwen, ruzie maken of de controle verliezen. Geen wonder dat we haar liever op afstand houden.
Toch is boosheid een heel menselijke emotie. Ze laat je voelen dat iets belangrijk voor je is, dat er een grens geraakt wordt en dat er iets om aandacht vraagt.
Wanneer die energie steeds wordt ingehouden, verdwijnt ze niet. Ze zoekt een andere weg. Soms verandert ze in verdriet. Soms in schuldgevoel of schaamte. Soms trekt ze zich terug in het lichaam en uit zich dat in vermoeidheid, spanning of lichamelijke klachten.
Ik herken dat ook uit mijn eigen leven. Ik heb periodes gekend waarin ik me vlak voelde, moe en somber. Achteraf zie ik dat er onder die somberheid vaak veel ingehouden boosheid zat. Geen vurige woede, maar een stille naar binnen gekeerde boosheid.
Alsof er zand in mijn systeem was gekomen.
Kan onderdrukte boosheid bijdragen aan depressieve klachten?
Depressie gaat niet altijd over onderdrukte boosheid. Het leven is daar veel te ingewikkeld voor. Toch komt het vaak voor dat er onder die somberheid, leegte en vermoeidheid emoties liggen die lange tijd weinig ruimte hebben gekregen. Verdriet, angst en schaamte spelen daarin vaak een rol, maar zeker ook boosheid kom ik regelmatig tegen.
Veel mensen met depressieve klachten hebben ooit geleerd dat hun gevoelens niet echt welkom waren. Ze werden sterk, verantwoordelijk en begripvol. Ze gingen door, hielden rekening met anderen en verloren onderweg steeds meer het contact met zichzelf.
Er dooft dan langzaam iets. Niet ineens, maar bijna ongemerkt.
Soms moet ik denken aan een open haard waarin nog vuur aanwezig is, maar waar steeds meer as overheen is gekomen. Van buiten lijkt er weinig leven meer in te zitten, terwijl er diep van binnen nog iets smeult.
Misschien is depressie soms ook een vorm van ingehouden vuur.
Waarom boosheid niet je vijand is
Voor mij begon er iets te veranderen toen ik anders naar boosheid leerde kijken. Langzaam begon ik te begrijpen dat boosheid niet tegen mij werkt. Nee, ze probeert me iets duidelijk te maken. Ze laat zien op welke momenten ik mezelf niet serieus neem, wanneer ik iets slik wat eigenlijk niet van mij is en wanneer ik meer ruimte mag innemen.
Dat betekent niet dat ik opeens overal iets van moet vinden. Ook niet dat ik voortdurend mijn grenzen moet verdedigen en mijn boosheid moet uiten. Het begint veel kleiner.
Met een irritatie die ik serieus neem, met een spanning in mijn kaken waar ik nieuwsgierig naar word, met een "nee" die ik niet meteen wegredeneer, met het besef dat wat ik voel er ook toe doet.
En zo is langzaam iets gegroeid wat ik lang niet heb kunnen voelen, iets van stevigheid, alsof ik mezelf weer wat meer mag bewonen.
Van ingehouden vuur naar levenslust
Wanneer mijn cliënten weer contact krijgen met hun boosheid, zie ik dat ze meer energie en levenslust gaan ervaren. En zo gaat dat, als je gevoel weer mee mag doen. Er ontstaat meer duidelijkheid, meer zelfrespect en vaak ook meer rust.
Het is niet zo dat boosheid meestal oorlog wil. Nee, in de eerste plaats wil ze gehoord worden door jouzelf. En wanneer dat gebeurt, ontstaat er ruimte voor iets wat veel mensen zijn kwijtgeraakt. De ruimte om jezelf serieus te nemen, je grenzen te voelen en weer wat meer deel te nemen aan je eigen leven.
Misschien herken je iets van dit verhaal. Misschien merk je dat je vooral boos bent op jezelf, terwijl je naar anderen toe juist heel begripvol bent. Misschien voel je vooral vermoeidheid of leegte en heb je nooit stilgestaan bij wat daaronder verscholen kan liggen.
Dan hoef je dat niet alleen uit te zoeken.
Tijdens een kennismakingssessie Landen in je lijf onderzoeken we samen wat jouw lichaam al die tijd met zich mee heeft gedragen en wat er nodig is om weer meer rust, ruimte en levenslust te ervaren. Je hoeft daarvoor niet eerst alles te begrijpen. Soms begint er al iets te verschuiven wanneer je lichaam merkt dat het serieus wordt genomen en niet langer alles alleen hoeft te dragen.
Klik hier voor meer informatie. Je bent van harte welkom.
0 Reacties